💓
TerapötikKanıt düzeyi: güçlüDietary Approaches to Stop Hypertension
DASH Diyeti
DASH, ABD Ulusal Kalp, Akciğer ve Kan Enstitüsü tarafından geliştirilmiş ve kapsamlı klinik araştırmalarla kanıtlanmış bir diyet modelidir. Meyve, sebze, az yağlı süt ürünleri ve tam tahıllar ön plana çıkarken tuz, kırmızı et ve şeker kısıtlanır.
Temel İlkeler
- 1.Günde 1.500–2.300 mg sodyum (tuz kısıtlaması)
- 2.Bol sebze ve meyve (günde 4–5 porsiyon)
- 3.Az yağlı süt ürünleri (kalsiyum, potasyum)
- 4.Tam tahıllar (günde 6–8 porsiyon)
- 5.Baklagiller ve kuruyemişler (haftada 4–5 kez)
- 6.Yağsız et, kümes hayvanları, balık (günde max 170 g)
Önerilen Besinler
- Bol sebze ve meyveGünde 8–10 porsiyon birlikte
- Az yağlı yoğurt ve sütKalsiyum + potasyum
- Tam tahıllar (bulgur, yulaf)Günde 6–8 porsiyon
- BalıkHaftada 2+ kez
- BaklagillerHaftada 4–5 kez
- KuruyemişlerHaftada 4–5 kez
Kısıtlanan Besinler
- Tuz ve tuzlu gıdalarAna kısıtlama — hipertansiyonun temeli
- Kırmızı ve işlenmiş etDoymuş yağ + sodyum
- Şekerli içecekler ve tatlılarHaftalık 5 porsiyonla sınırlı
- Tam yağlı süt ürünleriDoymuş yağ
- Yüksek sodyumlu konservelerGizli tuz kaynağı
Faydaları
- ✓Sistolik kan basıncını 8–14 mmHg düşürür
- ✓LDL kolesterolü azaltır
- ✓İnsülin duyarlılığını artırır
- ✓Böbrek taşı riskini azaltır
- ✓Kalp hastalığı riskini düşürür
Dikkat Edilecekler
- ⚠Sodyum kısıtlaması alışkanlıkları değiştirmeyi gerektirir
- ⚠Konserve ve dışarıda yemekte gizli tuz kontrol edilemeyebilir
Kimler İçin Uygun?
Uygun
- • Hipertansiyon veya prehipertansiyon olanlar
- • Kalp hastalığı riski taşıyanlar
- • Böbrek taşı öyküsü olanlar
- • Genel sağlık iyileştirmesi isteyenler
Uygun Değil
- • Böbrek yetmezliği (potasyum kısıtlaması gerekebilir)
Sık Sorulan Sorular
DASH diyeti kaç günde etki gösterir?
Araştırmalar, DASH diyetinin 2 haftada kan basıncını anlamlı biçimde düşürdüğünü göstermektedir. Tam etki 4–8 hafta içinde ortaya çıkar. Tuz kısıtlamasının eklenmesi etkiyi daha da güçlendirir.
DASH diyeti ilaç tedavisinin yerini alır mı?
Hayır. DASH diyeti ilaçlarla birlikte uygulanmalıdır. Bazı hastalarda kan basıncı yeterince düşerse doktor ilaç dozunu azaltabilir; ancak bu karar mutlaka doktor tarafından alınmalıdır.
Önemli not: Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır. Herhangi bir diyet programına başlamadan önce bir diyetisyen veya doktorla görüşmeniz önerilir.