🌾
TerapötikKanıt düzeyi: güçlüGluten-Free Diet
Glutensiz Diyet
Glutensiz diyet, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan gluten proteinin tüm kaynaklarını dışlar. Çölyak hastalığı için zorunlu ve tek tedavidir. Non-çölyak gluten duyarlılığında da semptom kontrolünü sağlar.
Temel İlkeler
- 1.Buğday, arpa, çavdar ve bunlardan üretilen tüm ürünler dışlanır
- 2.Yulaf çapraz kontaminasyon nedeniyle dikkatli seçilmeli
- 3.Etiket okuma zorunlu — gizli gluten kaynakları yaygındır
- 4.Çapraz bulaşma (çölyakta) hastalık tablosunu tetikler
Önerilen Besinler
- Pirinç, mısır, patatesDoğal glutensiz karbonhidrat
- Kinoa, karabuğday, darıGlutensiz tam tahıl alternatifleri
- Tüm et, balık, yumurtaDoğal glutensiz protein
- Sebze ve meyvelerTüm çeşitler serbest
- BaklagillerDoğal glutensiz
- Süt ürünleri (sade)Katkısız olanlar serbest
Kısıtlanan Besinler
- Buğday (ekmek, makarna, un, bulgur)Gluten kaynağı
- Arpa (bira dahil)Gluten kaynağı
- ÇavdarGluten kaynağı
- Çoğu hazır soslar ve et ürünleriGizli gluten içerebilir
- Soya sosuGluten içerir (tamari alternatif)
Faydaları
- ✓Çölyak hastalığında bağırsak hasarını onarır
- ✓Emilim bozukluğuna bağlı aneminin düzelmesi
- ✓Non-çölyak gluten duyarlılığında sindirim semptomlarını giderir
- ✓Çölyak ilişkili hastalık riskini azaltır
Dikkat Edilecekler
- ⚠Lif, B vitaminleri ve demir eksikliği (tam tahıllar dışlandığında)
- ⚠İşlenmiş glutensiz ürünler genellikle yüksek kalorili ve düşük besin değerlidir
- ⚠Sosyal ortamlarda çapraz kontaminasyon riski
- ⚠Gıda maliyeti artışı
Kimler İçin Uygun?
Uygun
- • Çölyak hastalığı teşhisi konulanlar (zorunlu)
- • Non-çölyak gluten duyarlılığı olanlar
- • Tanısı konulmuş buğday alerjisi olanlar
Uygun Değil
- • Test edilmeden glutensiz diyet uygulamak çölyak tanısını zorlaştırır
- • Çölyak olmayan kişilerde "sağlıklı diyet" olarak uygulanması için kanıt yoktur
Sık Sorulan Sorular
Çölyak olmadan glutensiz beslenmenin faydası var mı?
Çölyak veya gluten duyarlılığı olmayan kişilerde glutensiz beslenmenin sağlık faydası sağladığına dair kanıt yoktur. Tam tersine tam tahılların dışlanması lif, B vitamini ve demir kaybına yol açabilir.
Yulaf glutensiz midir?
Doğal olarak glutensiz olan yulaf, üretim tesislerinde buğdayla çapraz kontamine olabilir. Çölyak hastaları mutlaka "sertifikalı glutensiz yulaf" etiketli ürünleri tercih etmelidir.
Önemli not: Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır. Herhangi bir diyet programına başlamadan önce bir diyetisyen veya doktorla görüşmeniz önerilir.