D Vitamini
D vitamini; kemik mineralizasyonu, bağışıklık sistemi düzenlemesi ve kas fonksiyonu için gerekli yağda çözünen bir vitamindir. Cilt güneş ışığına maruz kaldığında sentezlenir. Türkiye'de yetişkinlerin büyük çoğunluğunda eksikliği görülmektedir.
Günlük İhtiyaç Miktarı
Vücuttaki Görevleri
- ✓Kalsiyum ve fosforun bağırsaktan emilimini artırır
- ✓Kemik ve diş mineralizasyonunu sağlar
- ✓Bağışıklık sistemi hücrelerini düzenler
- ✓Kas gücünü ve koordinasyonunu destekler
- ✓Hücre büyümesini ve farklılaşmasını düzenler
- ✓İnflamasyonu baskılar
En İyi Besin Kaynakları
Eksiklik Belirtileri
- •Kemik ağrısı ve sırt ağrısı
- •Yorgunluk ve halsizlik
- •Kas güçsüzlüğü ve ağrısı
- •Çocuklarda raşitizm
- •Yetişkinlerde osteomalazi (kemik yumuşaması)
- •Sık hastalık ve enfeksiyon
- •Saç dökülmesi
- •Depresyon
Fazlalık / Aşırı Doz
- •Hiperkalsemi (kanda yüksek kalsiyum)
- •Bulantı, kusma, iştah kaybı
- •Yorgunluk ve zihin bulanıklığı
- •Böbrek taşı
- •Böbrek hasarı (çok yüksek uzun süreli doz)
Sık Sorulan Sorular
D vitamini eksikliğinin belirtileri nelerdir?
Kemik ve sırt ağrısı, kronik yorgunluk, kas güçsüzlüğü, sık hastalanma ve depresyon D vitamini eksikliğinin sık görülen belirtileridir. Ancak kesin tanı için kan testi (25-OH D vitamini) gerekir.
Günde ne kadar güneşe çıkmak D vitamini ihtiyacını karşılar?
Yazın öğle saatlerinde (10:00–14:00) yüz, kol ve bacakların güneşe açık tutulmasıyla günde 15–30 dakika yeterli olabilir. Kış aylarında, koyu tenli bireylerde ve kapalı giyinen kişilerde güneşten yeterli D vitamini sentezlenmez.
D vitamini takviyesi için doktora gitmek gerekir mi?
Kan testi yaptırarak eksiklik düzeyinizi öğrenmek önerilir. Hafif eksiklikte 1.000–2.000 IU/gün takviye genellikle güvenlidir; ancak yüksek dozlar (4.000 IU üzeri) mutlaka doktor kontrolünde alınmalıdır.
D vitamini D2 mi D3 mü daha etkili?
D3 (kolekalsiferol) kan D vitamini düzeyini D2'ye göre daha etkili ve uzun süreli yükseltir. Vücudun güneşten ürettiği form da D3'tür.